Task Force Fox

Nederlandse betrokkenheid: juni 2002 - december 2002
Krijgsmachtdeel: landmacht, marine, luchtmacht, marechaussee

Achtergrond
MacedoniŽ kent twee omvangrijke bevolkingsgroepen, slavische MacedoniŽrs en etnische Albanezen, daarnaast zijn er kleinere minderheden van onder meer Roma en Turkse afkomst. Het percentage etnische Albanezen onder de bevolking is de afgelopen tien jaar sterk toegenomen. De slavische MacedoniŽrs bezetten traditioneel de sleutelposities in de samenleving. De achterstandspositie van het etnisch-Albanese deel van de bevolking en de zwakke economie hebben eerder tot spanningen geleid. Een belangrijke test doorstond MacedoniŽ gedurende de Kosovo-crisis van 1999, toen de Macedonische bevolking van circa twee miljoen inwoners in enkele maanden tijd een stroom van ruim 360.000 etnisch-Albanese vluchtelingen uit Kosovo moest opvangen. De komst van deze vluchtelingen leidde tot etnische spanningen. Deze confrontaties zijn vanaf februari 2001 in hevigheid toegenomen. De reactie van de Macedonische regering was aanvankelijk, mede op aandringen van de internationale gemeenschap, terughoudend. Van regeringszijde werd tegen het UCK-M, het reguliere leger ingezet, dat onder meer was versterkt met gevechtshelikopters en gevechtsvliegtuigen uit OekraÔne. Daarbij is dikwijls grote schade toegebracht aan (grotendeels verlaten) dorpskernen in het noorden van MacedoniŽ. Op 13 augustus 2001 hebben de slavisch-Macedonische en etnisch-Albanese politieke leiders in aanwezigheid van de internationale bemiddelaars een politiek akkoord ondertekend. Sinds 6 juli 2001 is officieel een staakt-het-vuren van kracht, een belangrijke voorwaarde voor het kunnen beginnen van operatie "Essential Harvest".

NAVO-operatie "Essential Harvest" had tot doel het vredesproces tussen etnische Albanezen en de regering van MacedoniŽ te ondersteunen. Dit gebeurde door het innemen van vrijwillig in te leveren wapens van de Albanese vrijheidstrijders gedurende een periode van 30 dagen. Het innemen van deze wapens was opgedragen aan een speciaal daarvoor samengestelde NAVO-troepenmacht ter grootte van een versterkte brigade (ca. 4.500 militairen), de "Task Force Harvest". Doelstelling was het inzamelen van 3.300 wapens, in totaal werden echter 3.875 wapens ingezameld, meer dus dan tevoren gepland. Op 2 oktober 2001 keerden de militairen die hebben deelgenomen aan "Essential Harvest" terug naar Nederland.

Operatie "Amber Fox" is het vervolg op operatie "Essential Harvest". "Amber Fox" behelst de stationering van de NAVO-troepenmacht Task Force Fox (TFF) die de lokale autoriteiten in MacedoniŽ ondersteunt bij de beveiliging van de waarnemers van de Europese Unie Monitoring Mission (EUMM) en de Organisatie voor veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) in MacedoniŽ. De waarnemers van de EUMM en OVSE begeleiden het terugkeerproces van multi-etnische politie-eenheden in MacedoniŽ.

Op verzoek van de Macedonische autoriteiten waren, in verband met de verkiezingen in MacedoniŽ op 15 september 2002, 750 extra verkiezingswaarnemers van de OVSE en EUMM rond die datum in het land aanwezig. Om deze waarnemers dezelfde ondersteuning te bieden als de huidige aanwezige waarnemers besloot de NAVO tot tijdelijke versterking van Task Force Fox. Nadat de verkiezingen in relatieve rust waren afgerond, konden de extra eenheden het land weer verlaten. Eind 2002 werden de operaties Amber Fox en Task Force Fox opgeheven. Sindsdien is onder de naam "Allied Harmony" een nieuwe NAVO-operatie in MacedoniŽ actief.

Nederlandse bijdrage
Op 26 juni 2002 nam Nederland de leiding over 'Task Force Fox' over van Duitsland. Aan deze vredesmissie namen meer dan 300 Nederlandse militairen deel, voor het grootste deel afkomstig van de Koninklijke Landmacht. Het betrof vooral militairen van 43 en 41 Gemechaniseerde Brigade uit Havelte en Seedorf en van de staf van 1 Divisie "7 december" uit Apeldoorn. Daarnaast leverden ook de Koninklijke Marine, de Koninklijke Luchtmacht en de Koninklijke Marechaussee een bijdrage. De militairen waren in MacedoniŽ tot eind december 2002 en keerden toen terug.
De Nederlanders vormden de staf van Task Force Fox en zes zogenaamde "liaison teams". Ook voorzag Nederland in een verbindingscompagnie en logistieke ondersteuning. Behalve Nederland waren onder meer Duitsland, ItaliŽ en Frankrijk bij deze operatie betrokken.

Met het oog op de verkiezingen van 15 september 2002 werden in augustus 2002 extra waarnemers in MacedoniŽ gestationeerd. Op 16 augustus 2002 stemde het kabinet in met het plan om aan de NAVO tijdelijk extra militairen aan te bieden. Het ging om drie "Field Liaison Teams", samengesteld uit militairen van de Koninklijke Landmacht, alsmede twee CH-47Chinook transport-helikopters van de Koninklijke Luchtmacht voor medische evacuatietaken. Het verbindingsdetachement van de landmacht werd tijdelijk met negentien militairen versterkt. Na 15 september 2002 werden deze aanvullende eenheden teruggetrokken.

De laatste Nederlandse militairen keerden kort voor de Kerstdagen van 2002 terug, het materiaal werd begin januari 2003 per schip van MacedoniŽ via Griekenland naar Nederland gebracht.
 

Bron: Ministerie van Defensie